Ayten DURMUŞ

Sultan olup tahta çıkıp inenler

Attan inip yolu yaya gidenler

Çoban olup tek koyunu güdenler

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Bir koltuğa oturunca şaşanlar

Karanlık yolları gece aşanlar

Şöhret yatağını yarıp taşanlar

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Sevdikleri ölüp geri kalanlar

Malını yemeyip pişman olanlar

Son nefeste hakikati bulanlar

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Baş alırken beli titremeyenler

Can yakarken eli titremeyenler

Gönül yıkıp dili titremeyenler

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı

Sevmeyi bilmeden ömür geçiren

Kimi varsa zehir zıkkım içiren

Umudu ömründen öte geçiren

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Yol bulunca anaları ağlatan

Nice genç geline kara bağlatan

Konuşurken kör kuyuyu çağlatan

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Az gittim, uz gittim, diyenlere sor

Haramı helâlle yiyenlere sor

Yoksulun âhını giyenlere sor

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Azrail gelince azcık eğleyin

Ölmeden bir kez de beni dinleyin

N’olur bir kerecik doğru söyleyin

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Beğenmez geçtiği her bir makamı

Söyleyin Ayten’e koysun yakamı

Siz çalanlar, elbisemi, hırkamı

Hanginiz ömrünü doğru yaşadı?

Seneler var ki kitapçıları şöyle bir dolaşanların gözlerine, ‘Kadın ve Aile’ adlı kitaplar muhakkak çarpmıştır. Bu kitapların içeriğinden hareketle; ‘aile reisi’nin ‘erkek/baba’ oluşunun ısrarla vurgulanması ve bu iddiaya rağmen adından hareketle, bu konumun gerektirdiği tüm görev ve sorumlulukların ‘kadın/anne’ üzerine bırakılma çabasının üzerinde duracak; bu durumun kritiğini yapacak değiliz.

Bu durum bir vakıa olmakla birlikte, bu yazımızın konusu bu değil. Bu yazımızın konusu, yaratılışın yasası gereği ‘bir kadın ve bir erkek’ten dünyaya gelmek zorunda olan çocukların, –anne ve babalarının ölümü haricindeki- annesizlikleri ve babasızlıkları…

Son yıllarda yaygınlaşan ‘sperm babalığı’na ilave olarak, eşi ve çocukları karşısındaki varlığı, ‘para kazanan adam’ olmaktan ibaret olan kişilerin ‘babalık’ görevlerinin bunlardan ibaret olduğunu düşündükleri ve bunu hayatlarıyla gösterdikleri hallerde yaşanılan ‘babasızlıktan’; anneliği, taşıma ve doğurmaya ilave olarak çocukların bakımlarını ve işlerini yapmaktan ibaret gören kadınların yaşattıkları ‘annesizlikten’ söz etmek istiyoruz. Esas itibariyle iyi bir banka kartının yapabileceklerini; ya da eğer maddi durum müsait ise dadı, bakıcı ve hizmetçilerin yapabilecekleri şeyleri ‘annelik ve babalık’ olarak görmenin yanlışlığı üzerinde durmak istiyoruz. Elbette bu yapılanların hepsi çok önemli hususlardır; hatta önemi bu görevler yerine getirilmediğinde daha iyi anlaşılabilir. Fakat buradaki sorun, yalnızca bunların anne-babalık için kâfi görülmesidir. Hâlbuki bunların kâfi görülmesi, yaşanmakta olan pek çok sorunun en önemli kaynağı olmaya devam etmektedir.

‘Bu toplum neden böyle oldu? Nasıl daha iyi insan yetiştirilebilir? İnsanın, insan olarak terbiyesi nasıl olmalıdır? İnsan terbiyesindeki zaaflar ve sorunlar nelerdir?’ gibi pek çok kimsenin gündeminde bulunan soruların en önemli cevaplarından birisi de “Annesizlik ve Babasızlık” sözüyle ifadesini bulmaktadır. Çünkü anne ve babalar, ancak hakiki anlamda var olduklarında “aile terbiyesi” dediğimiz ve başka bir yerde alınabilmesi mümkün olmayan bir eğitimi, çocuklarına verebiliyorlar.

Lastik bir topum gibi, yere çarptı dostlarım

Yine en son yerimden yükseğe çıkacağım.

Unutan, küçümseyen, kıskananla gelerek

‘Dosttuk biz.’ diyecekler, dolacak solum, sağım.

Üzmeyin yeter artık, kırılmadık nerem var?

Bedenimin dikliği yanıltmasın kimseyi

Kendimi arasına sakladığım kitaplar,

Dediler: ‘Hiçbir âlim, çözmez bu bilmeceyi.’

Bileceğim o anda; ‘Dost nedir, dostluk nedir,

Öğretmiştiniz bana(?) önceden.’diyeceğim

Her lütfun kaynağını anarak Yusuf gibi,

‘Başa kakma yok.’deyip soframı sereceğim.

Bugün yorgunum biraz, kendime ağır geldim

Gitmeliyim kendimden kaçacağım bir yere

Yolu bitirmek için koşturup çırpınışım

Nafile; ta ezelde, bir söz verdik bir kere.